Shirim

א אי

/ != אט

וָ

יש )שא
שעעד"

= האילאג פון ראש ,
פארפין יו די יירי טא

קישצראטץ און זשרי /
גאזיסטן אין װילנש +-

אט

.0125 ,52:10811610 ,מ4550018110/ צצ8צטג 1 צאס

8 2

= 2

סצוחסזה זסחזסוח! סח} עס 260וווסוס
חזסזו פחוסחט} חזוש 2009 חו
ז660168) 8ססם חפּוססוצ ובחסוזבוו

סוטאססחזוזוחפּ/0613119/סזס.סטוחסזבּ טשטטטט//;קזוח.

ד+סמתתפק{ן מאפלונפפסנצ זא דוסושן 8 װעק וטזעפ אוטע ט )הס
9 וו

5811

1 09/6זשז

6סםסס 111000 1005 16ססט 1111 {ס 0וס65610011זטן 1נוסנוחנודס1
זס?חזג) .ש'ץ 471110, /וט
זסט0זג) -שץ 11:11115 {ס {רזסנזדסנוד מ1

צאפצעמז8א? א ;זא מ1ו1
8צ6011826110 }8108 1118 מפוממזצ

אום דאמ6ס 8008 מפוססנצ 41 א8110 א
5 ט45946 זא , 2517 זא א
6 5 דאמסאסס1988םסזדצץ. אש א

תעזאעס אס80 1584ססזצ זא אסזזאג א
635ט616 455 זא , 517 :1121 1א ג,
6 8114 (15116ססזצ | 256-4900 413

6תס. מע דא8ע194800846ססנ1צ צצטצעץ

148 208 סאזסאט? מס|8}א
צ1}188488 19סםפ1צ 4 דז1ס1ם 8826 9211 אעצטדפ

יצם סעמזצסםע פ9, ;אש

171 װ0496ט) .ם 1106
2/1611101181 1וטססזם) 148 6 3716/
/18111111 מם1וזטוזב) זזסוש96 סו'ך
1 װװזסו/90ז111 . סזסטזסם 814 124016
ש1616058 2824

06 1006
װו101111648110 80115ז176 5װ2191160
1 גס /116
0/01196ז10 86 6004 ו/םז8פ
1011116441101 6167 160116116 61161 /זזםדן
108 ע0 פמאמ1ת2 סאם 18885אםזא סאג
ז66016) 8000 //1106615 8110181ואך

{ססתנץפ 21ת11201110 8 18 ,80004סכן 2016 זס ,006קן 0146 תד
זסז1 01065ס תסװק010ס זטס ז10 תסג:1קפת1 06 1 ./גט1620ס ת1146/8 }0
-151261 ,160152160 }0 1ת11242 600161/' 2051 160סת סח) שָכ ת46512 8

9 קועסקסעק 104611600121 (6ת8 +חקוצעקסס סת} 6960 ס/ת66) 800 װ164/5} 21ת2:0וו סתיד
ת1ג0ז40 0סלטגקן 406 ת1 6116 15 61016 פנ ,16620טטסת זטס 04 0654 06) 10 .5עססט זטס תג .
-0064ת106 06 ת8ס 0106 124זעקסס זתס1זטס סת 010טט זס} /צסטט תבּוקזס חה 15 16 זס
- 6069 סחשט ששסת.} טסץ /1 זס -- אזסטט 1015 0 זתק1צעקסס 6ע200 תג 1016 טסץ 14
-600180617.07ת2056זס 24 601211 קט זס 4101 413-296-4900 21 סתסתקן עס 5ט 0026 16256ק

וט אש

6 ארי 4"ש ,
( ו 0
וי

יו

0

פאַרלאַ

20

דרוקערײ בֹּר, ר אָוענטאַר,

9

דע תה.

-+

=

ג פון דעם פאַראיין פון די יידישע
ליטעראָטן און זשורנאַליסטן אין װילנע

צַ

רוּדניצקער 7,

י

26
ח

86 יט אא ,זט

| ,סחו

8 א

1
"
+
4
+ 8
0 א
6 = ם 2
בי יי

א22 = 8
-.?,ה
.
6 1
יע
2
: :
ת
7.צ. ,א

דאשאאווטס
זופּס?
צמגתםז

56 א ,618

14

ז צידזס זוסתע
הונע

סס

8

= געון האָבּ איך יידישע װערטער װי פייערלעך קליינע,

װי פייערלעך קליינע,

זוי פונקען, געצויגן פון פינסטערן אַרץ.

געפילט האָבּ 1 יידישע װערטער װי טײבּעלעך ריינע. -

: װי טײבּעלעך ריינע
די טײבּעלעך װאָרקען און װאָרקען אין האַרץ...

=

דאָ אין שאָטן פּאַרבּאָײנן :
רו איך בּיו מאָרנן,.,
8 3 ל, פרץ, ץ :
6 י | +

דאפאאאהפק
זדופסקפט

פמזז צזיזס זאסתע
8 :2 ,211010מוזצמ5

װער גייט אין סאָד אַצינד, װער גייט!::.

ניטאָ דאָס װאָרט, װאָס זאָל דעם סוד פאַרײנלען
ניטאָ די האַנט, װאָס זאָל די טיר פּאַרריגלען
שטילערהייט.., | וו
פליס אַדורך די לאָדן, נאַכט, פון װאַלד און פּלײן,
עס רוט מיין קאָפּ פאַרבּראָכן אויפן טיא /
ס'איז איצט די גאָרע װעלט אַ ציטעריק געמיש
פון לידער שטילע און בּאַהאַלטענעם געוויין..

עס בּעט דער סאָד אַצינד, עס רינט דער טוי,

עס זינגט דער פאַרבּן=קלאַנג פון שװאַרץ און בּלוי,
- עס שווימט דאָס לעצטע ליד פון מערב-ראַנד,

עס קװעלט דער טרויער נאָכאַנאַנד,, '

ט
,

יי יל טי

אין חשוון אַ נאַכט,

= אַ ודי -נאעכט,

1 :
2 יב 02 56 :' 8 2
בי 5 2

ס'איז אויסגעלכנל הוועָט? לאיק אין חשוון. אנאנט . == א
ווייך,, צווישן, חל אייד-שארְצע סטע * א יפ" שלייכט זילצערדיקיזאַכט 6

ריין הילכעדיק גליװוערט דאָס לאַנד אויף פאַרחלומטע מיילן,

אַ מירמלנער שלאָס, ס'רינט דאָס בּלאַנקעניש מאַט אויף די זיילן,
סישטוינט דער חלל דער קאַלטער, פאַרשלינגענדיק בּלאָנדזושענדע קולות.
ס'רירט זיך אַ ווייכינקער גלעקעלע הויך אין די קופּלען פון תּכלת, .
צעגייט זיך אַלץ איינזאַמער, ווייכער און רירט זי קוים ציטערדיק אָן,
און רירט זיי קוים ציטערדיק אָר
גלין, גלין, גלאָן,

חשוון ג' מיעסק, ‏ - דל !

הי ות

* 8
6
*

אין גאָרטן, בּיינאַכט, אונטער בּליענדע צווייגן,
אַ האַנט אין אַ האַנט װעלן בּיידע מיר זיצן
און שווייגן .. .

די בּלאַסע לבנה פאַרשטילן װעט אונזערע לײדן,
װעט װעבּן פון רואיקן זילבּער אַ חלום :
| = יי אױף ביר

"-

מיר זיינען פאַרטיילטע, פאַרװאָגלטע טױיבּן --
לאָמיר זיך טוליען, װען קיינער בּאַמערקט ניט,
6 און גלױבּן...

און װען אין אַ נאַכט װעט פון אונז װער ניט קומען,--
ניט ויינען, ניט טרויערן זאָל דער פאַרלאָזטער,
נאָר שטומען.

- אין גאָרטן דאָרט אונטער די בליענדע צוייגן
זאָל ער די פאַרציטערטע פינגער פאַרבּרעכן
און שווייגן. ..

הב תתּ 2

אפשר זינג איך... ס'רירט זיך אַ זיידנס אין האַרצן,

יכינעם דאָס תּהילימל; אין זילבּערן געבּונדן--

יש 5 :
8 7

ס'רינט אַ ציטערדיקעס טיף אין בּלוְט.
ניין... איך װייס ניט... יאָ... אַשכינה קומט אין שװאַרצן,
שלייכט אין צימער מיט דעם אָװנט-גלוט ----
אפשר זינג איך?1.:,

, //

דאַװנעֶן, קערן בּלעטלעך... די שעה פון רחמים קומט-- -- -- :
עס לעשט די נאַכט, װאָס ס'האָט דער טאָג געצונדן. א
שטילער.., עפּעס רירט זיך -- ---- אָ--אַ--אָ... אַ ניגון בּרומט,
אפשר זינג איך 1... ; 24 /

א יי פאט : א דג - 10 = א

שי א : יט ביר דל

* *
8

געזאַנגען אומקלאָרע... דיין שטאַר אויג קאָן געפינען
נאָר קאַלטע װערטער אַיינגעפאַסטע זיכער; --

מיר לייכט דאָס ציטריק װאָרט, װי פּערל=טוי בּאַגינען,
אויף בּלעטער ליכטיקע פון בּיכער,

איך האָבּ געליבּט די העלסטע זעל פון פרויען
(און אפשר האָבּ איך זי אַלין בּאַשאַפן?.. .)
נאָר כ'האָבּ איר הייליקייט געמוזט פאַרטרויען
די ריין געשליפענע, געשניצטע טראַפן.

די מירמל-װאָלקנדלעך (אין האַרץ פון דיכטער)
פון היים=לאַנד שווימענדע אין פרעמדע ערטער...

איך בּענטש אַייך, װאָגלענדע, איך צינד אַייך ליכטער:-- .

די קלאָר=קריסטאָלענע, צעשטראַלטע װערטער...

ו / 8 ע *ש

/,

בע בע טוט א

* *
4 א

ווען כ'האָבּ פאַר זיך דעם לעצטן טויער
צוגעמאַכט, |

האָבּ איך אַװעקגעשיקט דעם שטילן ר ר =
געקלונגען, טיף יי

האָט די נאַכט,

דער ווייסער פּאַלאַץ פונם טוט
װעט שטוינען איינזאַם אין דעם מאָרגנרױט.,.

בּאַגינען װעט אַ װאַנדערער אין טאָל
זיך רוען בּיי אַ בּרונען. ..

און פרוֹם װעט ציטערן זיין קול:

אַ פרעמדער טרויער

האָט זיין װידויליד געפונען!

דער װײיסער פּאַלאַץ פונם טוט

* =
58

דער נאַכט-געװעלבּ איז אױסגעגאָסן קאַלט און רונד
דער שטאָט אַרום. ‏ /
פּאַמעלעך בּלוטיקט שטיל און שווער מיין פרישע וואונד,
דאָך בּלייבּ איך שטום, |

אַ פרעסטל הילכט. צוזאַמען מיט דעם בּלויען רוים.
טרינק איך די קעלט, | 1 |
און כ'שווייג פאַרשלאָסן אין די הי פון מיין טרוים
אין אייגנװעלט...

2 0 אט *- ר *

יב 5

5

א יי

2 : : י ו 0
: דאָס רעגענדל טריפט

2 אַזױ פינקלענדיק-פיין,
: גאָט האָט געהייסן

2 אונז וקינדערלעך זיין,.,. /‏

6 שטילינקע מיין!

2 פון פרישן און װאַרימן :0 7 שאט

בּערגעלע מיסט.

: דאָס הענדעלע וייס |
אי האָט אונז בּיידן בּאַגריסט,

און ס'האָט. אים דאָס ריטשקעלע-
|איבּערגעמישט ...

-- אַמאָל איז געװעזן
אַשעפּסעלע שיין,
אַ שעפּסעלע קליין,
איז עס געװעזן /
אַלײן און אַלײן. ..
סאיז אמת צי ניין ?

בי י,

-- איז עס געוועזן
אַ ציגעלע קלאָר

מיט גילדערנע גלעקעלעך,

גילדערנע האָר...
,פרישינקע גלעקעלעך
ליבּ איך בּיז גאָר!"...

--עופעלע, ווייסט ניט וואו אויס און װאו אַיין

גאָט האָט געהייסן .

אונז, קינדערלעך זיין...

שטילינקע מיין...

בּ' ת

מִנְחָה.

אין דיינע צימערן איז רואיק, שטיל אַזױ, מיין קינד,
דאָס בּלוי רינט אויף דער ערד פון אַלע הימלען. װאַרים:לינד,-
די זון איז היינט פאַרגאַנגען אָן געשרייען. און די טונקעלע געשטאַלטן
אויף די גאַסן -- האָט זיך איטלעכער אין הויז, זיין הויז בּאַהאַלטן, - 2
און איך איינער. און יי העג פירט תמיר 2 דו אלינ אל צו דיה

{‏ אויף מיר...

2 די אוּמרייפע חלומות צערן אויס -דאָס ריינע ליכט פון זעלע, ער
און כ'וויל דאָך גאָלדיק גיין אויף שטרעקעס טױי-בּאַגאָסענע און העלע בי
און כזויל דאָך גאָלדיק גיין.. ‏ - | | |

- אין די פיר איילן זיין, וואו ס'לייכט דיין טרויעריקער חן,
דאָס ריין געזאַנג פון דיין געמיט-ליד, בּעת עס װעבּט זיך, קוים-קוים פיל

- = װען דאָס בּלוי װי איצט זאָל גיסן זיך אין פענסטער, זאָל זינגן שטיל און שט!
- = שטיל דעם ווידוי-וויי, װאָס שטראָפט דאָס. "וננע האַרץ פא זיינע זינה.. =

יל איך. תּשובה טון און אויסבעטן פאַר זיך אַ בּיסל רו,
ט יל ייך תּשובה טון--

א און גלויבּן, גלויבן. גלױיבן.. -

: 0 : 4 1 :
עלנט ליד, דו זוכסט דיין רו
און ציטערסט װי אַ מירטנבּלאַט;
פון כװאַליע אויס אויף כװאַליע צו
אַ זעגל בּלאָנדזשעט מיד און מאַט. +

8

פאַרשטיקטע טרער פון האַרצן טיף ‏ /

און שטומער האַרבּסטיקער געװיין;
אין קריעס אייז אַ שװאַרצע שיף |
פאַרפראָרן בּלייבּט אויף איבּיק שטיין,

דאָס בּלוט פון וואונדן רינט און רינט;
א עך, װײטיק האַרץ! די יוגנט װייט...
אין װערבּעס וויינט בּיינאַכט דער וינט
: און קלאַפּט אין פענסטער שטילערהייט,

| = אַַשטיל געזאַנג אין אָװנט:בּלוי... סאיז דאָ אַ שעה..
| == דעמאָלט שווימען בּלויע שיפן אין דער װעלט,

22 דעמאָלט װערן אויגן לױטער אויסגעהעלט,

| == און ס'איז די ועלט פאַראַן און סאיז די װעלט ניטאָ.

| = דֶעמאָלט פאַלן שטילע װערטער, שטילע תפילה-רייד:
= סילייכט די זעלע אוֹיסגעלייטערט פון דער טונקלער שייד,

- = שטיל. עס הײליקט זיך דאָס לעבּן ציטריק אומעטום,

= 19 =

-שטומט, צווייגעלעה, שטומט

: אין זילבּער-שיין... | :
א ר 26 דיין אומעט פון די לאָנקעם קומ. :
: האַרבּסט ! |
! לאָז מיך בי דיין אויסגין. זיין... ימ 0
יא די געלע אויגן מאַכסטו צו - :

אַלײן...

עלנט שטאַרבּן װיל איך, שטיל, ‏ װי דת,
האָלבסט1 2 יי א
קוים אַ מנין--אַ לוויה- -ציט.. און שוין., / -

:
:
0

0

יב יי ר בי יי

ֶ
לע

/'
ֹ
טל
יי אט

2 1
3

צבי

אק

1

יא 2

ס'ילייכט ליכטיק-לינד דיין זעל אין העלן װיי,
ס'איז ריין דיין קעלעכל װי שניי, װי שני"..
דיין אָפּבּילד רייניקט אונזער שטילע הוז,

דיין נאָמען שיינט צו מיר און לייזט מיך אויס,
איך בּעט דיך, ליבּינקע, צו יעדער צייט:
נאַכסאָל בּיסטו, מיין קינד, געפלויגן װײט!! .

מיך רופט דיין זעלע-רו, וואו כ'שטיי און גײי,
ס'איז ווייס דיין קעלעכל װי שניי, װי שנײ...
וואו בּיסטו, קינד דו מיינס? דו מוזט דאָך זיין --
- דיין חלום הײליקט מיך און שלעפערט איין.

! איך גיי אין לעבּן אום בּיים זייט, בּיים זייט...
נאַכסאָל בּיסטו, מיין קינד, געפלויגן װײיט?!

װער װייס, װאָס װייט דע װינט אין לאָד אַזױ,
ס'איז װייך דיין קעלעכל װי שניי, װי שניי...
עס װעבט אַ װייסע טױב אַליבּ געװעבּ.

אויף אונזער שטילער הויז, אַװאו איך לעבּ.

| איך זיץ און כ'רוף צו דיר אין פינסטערקייט:
נאַכסאָל בּיסטו, מיין קינד, געפלויגן װייט{!

:א
א
עי
0

56 == אי
2 שעק .*+ -י

5 דיא .

5

יי כ אב עשז , א אי עו

אי
בל א יק

יב

= שי יי א א אי

5

: יט

ן :
8 : : : : אע לע

..איך טראָג עס נייס אין יונג געמיט;--.
אַליכטיק פּניִם און אַ ליד..

דאָס ליה, װאָס פליסט אַרױס אָן קלאַנג, -
װאָס װעבּט פון זיידנס זיין געזאַנגי. ‏ .

אַ קוועלכל עפנט זיך אין זעל . צ- 6
און ס'פליסט אַ בּענקשאַפט ריין אוֹן העלב /

פאַרװאָס זעט אויס דאָס לעבּן טריבּ! ‏ . -
פאַרװאָס האָבּ איך דיך, ליבּסטע, ליב /

7 הז ות ת +

4 :

דאָ, און אוב, און אויס, און אַיי,
ראָזער, רויטער, ריינער װיין,
שיין, שיין, שיין,

איך בּין אין שיין אַרײן.

פון דער שטילער מערב=װעלט
האָט דאָס רויטנס אויסגעקוועלט,
ווייך און ציטערדיק אַזוֹי,

אין נשמות אָפּגעשײנט .

און אַ הײבּ געגעבּן זי /
מיט דער גאַנצער גרינגער װעלט '

און נעלאון ניך אװאל = 7- ; -
שווימט דאָס לעבּן אויסגעהעלט,

רואיק, רואיקער פון רו,

שווים איך, שווים איך, שו'ס איך מיט
מיט מיין ריין און ראָז געמיט

און איך מורמל עפעס שטיל:. .6 6
כ'זינג אַ לידעלע אַזאַ: | א ר =+ :
טאַ-טאַ-טאַ, טאַ-טאַ-טאַ, י.י
יק ציל צול. -=, -= --י = |

דאָ, און אום, און אויס, און אַייך. יי (
ראָזער, רויטעה. הינער װש, ‏ . יי - - |
! שיין, שיין, שיין, יע עי 2 א

איך בּין אין שיין אַרין.

2 ק 4 יע

ע | ן אי

א, ר)

|

5 ו: א ו הו ן

26 || |

46

6 8 :

| ה-י 1400

. 7 וְ
א
:

ראג 67
4 ר

וועלט ! וק

אין טויזנט פּנימער פּאַרשטעלט,.

איך גיי צו דיר אויף טויזנט װעגן--.
וואוהין ? איך װוייס ניט ואו..

איך װיל אינגאַנצן דיך פאַר יס
איך בּין דו!

דער פרישער רוף

פון דיינע זאַפטיק=רױע פּלײנען

רינט טיף אין מיין געמיט;

איך װויל אַרומנעמען דיין מעכטיק-װילדן גוף
פון פלאַנצן

און געשטיינען

און פאַלנדיק צעקושן דיינע טריט,

און האָבּן דיך אינגאַנצן,

וועלט !

איך גי אַ שיכּורער דיין גוטס אַנטקעגן,
פון א זיך אױסגעטאָן, |

און הפקרדיק, מיט זיך,
צעשטראַלט, צעהעלט,--

איך 'גיי, אויף דיינע טויזנט װועגף.

א דו בּיסט; איך ! :

0 דער שיין פון צײַטן =

: אין קערפּערס שווערע אַ פאַרפּרעסטער,

א װי אַלטער װיין אין ליימענעם געשיה- |
יי פלייצט קלינגעוודיק פון טיפן און פון װײַטן 7 |
: אַ לױטער-בּרויזנדער אָרקעסטער, : =
האָט אויסגעקועלט - יי
און בּרויזט אין מיר,

2 : װעלט!. 6 יי 0 0 + אי =
אע איך וויל צעגאַנגען זיין אין טיפן ניגון- א
וי פון הוט ; און בּיינער. :
: אינגעלאן. ‏ + 6 3 0
: זיך ציטערדיק צעויגן יי :

5 אלינטנדיקער טאָף / -‏ . =

כאָטש כ'מעג אַ שטיין פון דיינע שטייגער

אִף א בּית-עולם ליגן.,.

0 2 =
יאנאַר 1920,

ס'האָט אויפגעשוימט אין מיר דער אַלטער װיין,
פון גרונט בּיז גרונט, . |
עס שפּריצט מיין פרייד, פון טויזנט קװאַלן שטראָמט דער שיין.
אַדורכן אױסגעפּראַלטן שפּונט...

איך שלינג די מידע װעלט, דעם מענטש פיט האָק. און פּאַק;
און מיט זיין גאַל און טױבּן-בּליק,

כ'בּין זון, כ'בּין טוי. כגײי אום אַ דעמבּ אין פּראַק..

איך בּיך דאָס גליק.

דאָס שפּראָדלענדע געזאַנג פון װערן, װעלן זיין
פון מיר האָט אויסגעהעלטן / |
ס'האָט אויפגעיוירט אין מיר דער אַלטער וי
כ'בּין שיכּור פון דער װעלט!

:
2 יא

8

בי
אי

וב

יל

- אט יי 7 7 ר

יב
=

יי

= שעק בע

עס זויפט דאָס האַרץ דיין שװאַרצע שיין,

און רייסט זיך װי אַ װאָלף פון שטייג,

נאָר ס'איז מיין צונג געליימט פון פּיין,

און כ'שווייג, יי יע

איך שווייג... דער פּלאַם פאַרשליסט דאָס מויל,
נאָר זי מיר מוחל פאַר דער שעה,

ווען אין אַ פייערדיקן קנויל -

מיר װאַלגערן זיך דאָ.

זיי ויסן ! כ'בּין אַ זון פון די, 2
װאָס צינדן שטעט און בּלענדן און ארמ
װאָס ליבּן נאָר דעם אינדערפרי,

און ליבּן פלאַמען ...

* :
=

1 ן בּין אַרױס אין אדר-פעלד מיט שװאַרצער ערד זיך נערן.
| דאָס לעפּלעך גאָלד האָט זיך צעשפּריצט פון טיפן בּלוי, װי פּערלדיקע טרערן,
= דער שניי, װי טיכער װאָלענע, האָט קראַנק געעטעמט אין די קילע טאָלן,

- און ס'האָט דאָס פעלד געמורמלט פון זיין שלאָף און טיפערהייט געקװאָלן -.

| איך האָבּ זיך צוגעהערט צום טראָפּן=פאַל מיט אַ פאַרבּאָרגנעם ציטער:
1 עס -טוט זיך װאָס אין פרייד. עס שעפּן זאַפּט די נאַקעט-פעטע ריטער;
יש - בּעריאָוקעס האָבּן עפּעס טיפע גוטס פון זיך אַרױסצװאָגן;
און שווערע דעמבּעס קעכלען זיך: די אַלטע בּיינער דאָך דערטראָגן !

רואיק שלעפערן די גרינע נעסט-שטיבּלעך אויף הויכע בּוימעה, ‏
מיט פויגל-מיסט פאַרפלעקטע... ס'בּלױט, ס'ווערט גרינגער און גערוימער,
| סקוועלט מיט קנאָספּן שיכּורע, מיט פייכטער ערד און רויע צװייגן,

זי תש

רקי
שי 5 6 :
= ריר יט ז ור אןך אציו

װאָס מיר שטאַרבן,- װען
ס'איז אַ שפּריצעניש

פון פאַרבּן

ס'איז אַ בַּייט:--
פרייד אויף קלעמעניש.
פון לעבּן, א
ס'איז אַ נעמעניש.
און:געבף. +

! אין דער צייט..

י

צווישן פעלרער.

בּאַגינען, אין װעג, צװישן פעלדער.

-אַ בּיס פון דעם בּרייטל -- דעם הונגער געזעטיקט.
און. ווייטער געאַײילט זיך אין װעג.

כ'האָבּ קיינמאָל צו גאָרנישט פאַרשפּעטיקט,

גוט, אַזױ גוט איז צו זיין אונטערװעגנס,

אָט גלאַט אין דער װעלט אַריין שפּאַנען און שפּאַנען -
סיי שבּת, סיי װאָך צװישן פעלדער און װעגה /

דו ווייסט ניט וואוהין און דו װוייסט ניט פון װאַנען.

און טרעפסטו אַ פּױער אַן אַלטינקן ערגעץ.

- בּאַקלאָגסטו זיך אים אויף דעם מזל פון מענטשן :
|,טשי טשויעש, מאַנילאַ, זי עסן כּסדר, '
און מיר--איך און דו--דאַרפן בּענטשן?..

1

נאָר ס'ענטפערט דער פּויער: ,עך, דורען, טי דורע . .
װאָס איז ער, דער מענטש?--אַ צעבּראָכענער שאַרבּן!
זי פּוצן די שטיוול און טראָגן די שניפּטלעך,
נאָר סוף=כּל-סוף מוז מען דאָך שטאַרבּן".

י 2
זֶ 0
וצ

:
9
אי
5
יי

2 ענטפער איך שוין מיט התלהבות, --
4 שעם זיך, כ'לעבּן, בּראַט מאַנילע,.
יי : :

8
ו
: {

;בּייקעס, בּרודער, בּייקעס, --

הער זיך אֵיין צו דעם אַרומעט :
אויף טשיקאַװעס; 6
ס'טראַלאַלאַיקען בּאַלאַלאַיקעס

אין די דערפער אין די שטילע, ‏

זי
ביוט

הי יי

יע ר

=

2 דאָך איז עפעס אַזאַ אומעט! /
1 עך! ס'איז עפּעס אַזאַ. אומעט..
י

4

א גייסט. און גייסט,
אל

4 פרעג דיך װען און פרעג דיך וואו,
א

/ אַרום דערפער, אַרום שטעט,

- = און דו װײיסט ניט, און דו װייסט,
א וער בּיסטו און װאָס בּיסטן...

די ר אל

אויף דער גרויסער, רויער ערד.
יפיטערט מען זיך אָט אַזױ,
װי בּהמות און װי פערד
און מען װאַקסט מיט יעדן טו=.. ‏ . |
ס'טרעפט--מען געכטיקט אין אַ שײער . /
סתּם אַזױ אויף לייטס בּאַראָט, א

יא
יי 5

על ר
1 א ייג
ןעק 15

=
:א
גי
שי

עי 8 בי י
יי א ר
טי

וו : א ווערט דיר 6 טייער, :

| = סימאַכט ניט אויס, |
- = צי דער טייוול, אָדער דער גאָט.

- גייסט אַרױס:--

סאַר אַ הייליקער בּאַגינען !

ראָז און ראָז און מער ניט ראָז
סיי די שװאַרצערד, סיי דאָס גראָז..

| פאַלסטו צו צו רויער ערד;

- װוערסט פאַרשיכּורט פונם מיסט,
פונם זאַפט, װאָס פליסט

און יערט, . | | : :
און שרייסט אויס פון גאַנצער בּרוסט :
ס'איז אַ װעלט אַזאַ פאַראַן !

און איך, דער נאַר, האָבּ ניט געוואוסט"...

= 2 וק 1
/ 8
:
=
5
+: *
-= י
: 5 12
0 2 2 :
- 2 א =
א אלב : :
שי :
: = 6
א א יע 59 ר |
יק לט 3
בנ 2 5 : : =
יע 2 ר ו : על :6 =

די התונה, 7
(פאָלקםטאָשיוון.

ױ
דאָס שטיבּל האָט מען אױסגעקאַלכט
און ריין געמאַכט די דילן;

עס קומען בּאַלד מחותּנתטעס .

און קלעומער. הפל 7

*

מיין חתן איז אַ יונגערמאַן.

פון גרויס=מדינה פּױלן ;

זיין בּליק איז הייס, ער בּרענט און בל
וי פייער גליט אויף אי

נאָר ער איז יונג אַזױ און בּלאָס, =

ער יקושט מיך שטיל אין שטערן,- |
ער גלעט מיין האַנט און שמייכלט. מיר,
די אויגן א טרערן:. - | '

1
דער טאַטע האָט אַװעקגעשיקט
צום פעטער שמואל:יאַשען; -
צום מילנער אויף לוהאַװיער שליאַך,
צו בּערלען און צו שאָשען:

זיין טאָכטער איז שוין כּלה=מויד --
װאָס ס'דאַרף זיין, איז געװאָר?-- -
זיי זאָלן שפּאַנען גלייך די פערד
און קומען בּאַלד צו פאָרן. ‏ .

למען-השם, למען=השם

זאָל קומען פעטער-יאָשע, --
דער חתן איז אַן אױסנאַם:זאַך
און טזאָגן אונז אַ דרשה...

911

8 מאַמע זאָגט: די פורן קומען- -
קרובים גוטע סטע .‏
אין אָנגעפּאַקטע װעגענער.

וי פייגלעך אין אַ געסט... :

מעןזטראָגט די טאָרטן. אײינגעמאַכטס, |
די פולע פלעשער װײיף .
די בּראַנפנט, קערבּ מיט האָב און גוטס,
אין גרויסער שטובּ אַרײן, -

ש.

אַיי, כאָדאָראָס און כאָדאָראָם.
און בּים-בּאָם-בּוֹם...

עס טאַנצן די מחותּנתטעס

אַרום און אַרום;

כַּערֹל כאַפּט דעם חתנס קיטקע

און ער טאַנצט מיט איר . -

בּאַשע טאַנצט אין קרינאָלינצ /

סאמע בי דער פיריו =

אַיי; לעבּעדיק און האָפּערדיק -

און לעבּעדיק און פריי.. - |
אַיי, מען פירט די חתן=כּלת! ‏ :
אֵײ! אֵיי! אַײ!

א 6

יי

5
,
אי יי =
ב { עי האר א

4

7 6

: 6

: ' דערלאַנגט אַהער די קאַרפֿן:קעפּ, יפ
: 7 די שלייען און די הינער=זופּ,

זי העלזלעך פון די טשאָלענט-טעפ, - :

יי ר יי יי 2 א

מען לעבּט נאָר איינמאָל אויף דער װעלט..
אָי, אָרע-צָרָה. קום, אַהער, =
װאָס האָסטו זיך אַװעקגעשטעלט,

אָט נעם אין מויל אַריין!

א
2 9 צרי 2

3 קיז / 5 אב ר רג א
איער יס יי ר יי יי

+

;
4

יוֹיך צו פולע שיסעלעך,

און משקה אויך צוֹ קאַפּעלעך,
צו קאַפּעלעך, צו פּיסעלעך,
און נעמט זיך אָן מיט מוט!'

ו

װאָס שטייט איר דאָ אין קופּקעלעך 1?.. 2 א
אָט נעמט זיך צו די צימעסלעך, 2 :
די קוגלען און די פּופקעלעך -= -
און זאָל אונז גיין נאָר גוט !..,

עה שאט יע יל ייר בפ ייד א יי יע 03
א עי בע יל בע יי א עי יע ר א 1

זט

די כּלה זיצט אַ פריילעכע

בּיים חתנס טיש אַלין...

אָ, כּלה-קרוין ! װאָס טוסטו, װהאָס...
פּאַר לייטן איז ניט שיין...

זיי זיצן װי די טײבּעלעך

און ריידן נאָכאַנאַנד..

אָ, כּלה=קרוין, מיר זעען דאָך, --
דוֹ גלעטס דעם חתנס האַנט..

אַ לאַנגן לאַנגן סיוון-טאָג
האָט אָפּגעפאַסט די פּאָרן /
דער אײיבּערשטער זאָל צושיקן
זי מזלדיקע יאָר...

דער: חתן איז אַ שװאַכעס קינד,
איז אומעטיק- און בּלאַס, -

אַ קלייניקייט ! אַ בּקִי זיין

אין פּוסקים און אין שיס.".

דער אײיבּערשטער זאָל העלפן זיי,
װוי כװויַנטש זיך נאָר אַלײן,

מיט קינדער---יידן ערלעכע,

מיט אַלדאָס גוטס--אָמן!

חן הז =

עי

אי

נאָט, נאָמ, גיבּ אַ רענן,

גאָט, גאָט, גיב אַ רעגן /

פון די פרישע מענטשנס װעגך!.
װאָס װאַקסן שטייפע, רויש -

אונטער דיינע הימלען בּלויע; -

אַז זי זאָלן זיך צעבּליען -

ווייס אין בּלומעף. װי אין שנייעג.

אַז זי זאָלן זיך ניט קניען

אין די זאַפּטיק -שטאַרקע װײען "5

אויסגעמישט מיט מאָך און -בּאָדה -

זאָלן זי װי דעמבּעס װערן,

און אין רעגנט אױסגעבּאָדן,

פון דער פעטער ערד זיך נערן.

גאָט, גאָט, גיבּ אַרעגן -
אויך פון שטילע מענטשנס װעגן!.
אַז זי זאָלן גרינג דערלעבּן

רו און ליכטיקייט אין שווייגן,

. און װי פייגעלעך אומשװעבּן

העל אין זייער הייליק שטייגן.. .
שטילע, שעמעוודיקע, צאַרטע,
פּונקט װי גייענדיקע בּלומען,
מייד זיי אויס פון בּליקן האַרטע,
וואו זיי גייען און זיי קומען .
צאַרטע, שעמעוודיקע, שטילע --
איז דיין װעלט פאַר אָט די טױבּן
וי איין גרויסע שעה פון נעילה,
ליך צו לויבן,.-דיך. צו; לויבן...

31-1-1920

אֹ

לאבּירינטן.

: עם האָט אַמענטש,..

3 : עס האָט אַ מענטש אין האַרצן:אַש אַװעלט געפונען:--

4 אַײיזבּערג, היילן, נעכט און הייסע זונען.
0 שטומט, און אויפגעדרייט, די נעכט אין זיינע היילן, . 1
2 בּלאָזט ער שוייגנדיק אויף טליענדיקע 0

שי

און נעכט נאָך נעכט. דאַן בּלאָנדזשען טעג מיט וֹנען
װי העלװעבּס אויף אַ טונקעלן, הילכיק: -פייכטן פּרונפןי.

12
וע ר יי 5 יכ

4 פאַרבּיי, װי פרעמדס, די טעג פון פרייד פאַרגייען, . :

20 אין הייל רוט סאָפּשײןליכט פון ווייטע, קאַלטע שנייען..

1 : דאַן אויף אַייזבּערג קריכט דער מענטש, בּאַשײנט פון ליידן! ‏ .
א . (ליידן=שפּראַך איז זעלע=רייד, כאָטש פינסטער קוועלט איר רידן. , :

אַלײין דאָרט שטייט ער גרוי, וואו שטורימס טויטע ליגן - ןא 2
איז מיד-פאַרגליװוערט, נזיר:רואיק און אַנטשװיגן,. | 2

* /
טע גאר יי ר שי יי
אה
עי א בעל ןע

א יי

תּ

ייעם

א - 4
רשיי הא 0

זינגער תּכלתדיקע, שטילע הימלען..

ס'רינט אַ לויטערקייט פון הויכע צויבּערלעכע

אַקאָרדן. קלאַנגלאָזע פון גרינגן, קילן אױבּן.

פליסן העל, ריינצאַפּלדיקע, װי די טױבּג.-. -
= ממבן איה דער פהף?. 787 -ן 8וע;;

(

| ערד --
אַ נבלה, אַלט, אין כאַאָס אויסגעקערט.. -

ר ת ‏

דאָס לֶצ

אין געבּלומטע פּלודערן, אינם קאָנוס-מיצעלצ ‏
פּייקל איך אין פּייקעלע. |כ'קוליע זיך מיט האַסט:... :
ניט געלעסטערט! ניט געשפּאַסט!
זעט רבּותים, זעט און שטוינט,
וי אַ אַלצל לאַכט אוֹן וויינט, --
כאַ, כאַ, כאַ,
כאַ, כאַ, כאַ,

+ איך--דאָס מאָגער פּיצעלע-

- טראָג אַ זלידנע לאַסט...

איך האָבּ פיל אַרױסגעלאַכט,
און גאָר װײיניק אויסגעוויינט,
מוז איך איצט אין טיפער נאַכט
פּלױדערן, װאָס ניט געמיינט...
טאַנצן, קוליען זיך אַזו...

װיי, װיי, ויי,

-- װויי, - װיי, . וי

וועמען ס'איז פון גאָט בּאַשערט
זיין אַ לצל אויף דער ערד..

-פּייקל, פּייקעלע, און שריי,
גרימפּל, קלינג און צימבּל צו!
ס'איז געװען אַ מענטשל פָּריי,
ווייס איך װען און װייס איך װאה.
האָט ער אויסגעקערט זיין פעל
און געטאָן אויף זיך אַ שפּיי...

ער װאָלט אױסגעשפּײיט זיין זעל
סיי װי סיי,

סיי װי סיי,

- פּייקל, פּייקעלע, און שריי!...
שאַט, רבּותים, ס'מאַכט ניט אויסג
ס'גריזיעט ווען אין האַרץ אַ מויז,--
נאָר צו אַלדי שװאַרצע יאָר,

דאָס איז נאַרישקײטן בּלויז..

איך בּין לוסטיקלעך בּיז גאָר...
קוקט זיך אֵיין!=

-קוקט זיך אֵיין!

אָט. שטעל- איך. זיך אויפן קאָפּ. =
אָט קריך איך אין דר'ערד אַרֵיין,
אָט שלינג איך אַ שווערד אַראָפּ
און איך זינג אַרױס אין טאַנץ
גאָר דאָס פינסטערניש. צו גאָט...
ס'איז מיין קערפּערל צוֹ שפּאָט,
כאָטש דאָס נפשל -- נאָך גאַנץ
און עס ווייס ניט דאָס און יענץ.
אין זיין שלאַף :

אין זיין שלאָף...

עך, פּאַסקודנע ועלט און מענטש
ס'מוז דאָך נעמען װען א 0

=

היו? 1 בי ;;

כ'גיי דורך ראָזע אַװגט-פּאַסן, =+

ס'װאַרפט די נאַכט שוין שװאַרצע פיילא ‏ / :
כ'האָבּ אַ טרייעם פריינד אַ בּלאַסן --
הונגער פירט מיך... הייסט זיך איילן..
ס'שווינדלען שילדן, הויז און גאַסן,
וויגט זיך, ויגט זיך,. הימל-מיילן != : טייר

הונגער, עך, דו דאַרע קליאַטשע,
הלייגסט דיין קאָפּ אויף מיר אַנידער,
= און אין שװאַרצער עקזאַלטאַציע.
טאַנץ איך, שפּרינג איך, כ'שריי אַ מידער;
פּאַציע ! אַציע ! מאַריאַנאַציע!
|הונגער. א 2 גלורעָב... =

+

1 אט 4 1
א טק 5 = : ט
= בי יוב דע יי וילשט

לא
7

אי
אד ר

5 יי טיט 1 יי ,א

יל

/

כוואַליעס,

פון די אָנהײבּן און סופן,

פון אומענדלעכקייט געקומען -

אויף דער ערד-ראָד אָנגעטראָפן -
און װי כװאַליעס = א שי
אָפּגעזינדיקט ספיסל יאָרף -

קריכן מיר אַריין אין ארון -

און מיר שווימען שטום אַװעק;
כװאַליעס,. צו אַן אנדער. ברעב,.

אָ! מיר לעבּן און מיר. שטאַרבּן.
| װי די טענער אין די פאַרבּן. |
פלוצלונג קלינגען-אָפּ די יאָרן .
נאָכדעם וייזן מיר זיך ווידעה, =
יונגע, פרישע, ערשט געבּאָרן -
און מיר זינגען נייע לידער..

: 7 רע
דורך די צייטן, דורך די דורות

אויסגעקושט שוין אַלע תּורות ..

און געװאָרפן זיך אין טענץ. |

מיט אַ הפקרדיקן ניגון,

- פלעכטנדיק די לאָרבּער=קרענץ

רונד אַרום די גאָלדנע געטער,

בּיז מיר בּלייבּן טויטע ליגן

אויף די שװאַרצע טהרה-בּרעטער.
אָ! מיר לעבּן און מיר שטאַרבּן,
װי די טענער אין די פאַרבּן.
פּלוצלונג קלינגען אָפּ די יאָרן.
נאָכדעם ווייזן מיר זיך װידער,
יונגע פרישע, ערשט געבּאָרן,
און מיר זינגען נייע לידער.

פינסטער. די נשמות שטומען.. .
ס'טראָגט אונז אום אַ גרױער שטראָם...
און די תּהומען אונטן בּרומען ..
שפּרינגען מיר פון תּהום צו תּהום,
וואו דער טייוול וויינט און וואוטיקט,
פירנדיק די שװאַרצע בּעלער..
פּלאַצט דאָס האַרץ! עס שרייט און בּלוטיקט:
פינסטער, נאָר װי אין אַ קעלער;
| = סאיז אַ בּלינדע װעלט אַנטקעגן,
וואו דאָס האַרץ זאָל אונז ניט פירן,

- לויפן זיך ‏ צונויף
צום בּית:עולמ'ס גרויע טירן.

5

אָ! מיר לעבּן און מיר שטאַרבּן, .
װי די טענער אין די פאַרבן. ‏ /
פּלוצלונג קלינגען אָפּ די יאָרף -
נאָכדעם װייזן מיר זיך װידעה, /

-- יונגע, פרישע, ערשט געבּאָר ! /
און מיר זינגען נייע לידעה ‏

י. ש

=
=

58

איצט איז נאָך מיין שטיבּל בּאַהאַנגען וָמיט אַייער
און ס'גיסט נאָך די שקיעה איר װיין אין די שויבּן
אָ, ראָזיקער עלנט! איך שטיי בּיי דעם פענסטער
און שיק אין די פעלדער פונאַנדער די טויבּן...

עס װעלן דאָך זעגער דערפילן מיין שטיבּל,

װאָס שטייט שוין פון לאַנג בּיי דער זייט פון די װעגן,
און איינער אַ גרויער װעט זאָגן; אָט לאָמיר

זי איינציקן בּריקל צום לעבּן אָפּועגן --

דאַן װעל איך דאָך מוזן אַװעק אין די פעלדער,
וואו ס'ליגט אין די בּרעגן אַ טייכל אַ קאַלטער,
און הערן, װי װעלן צו װעלן דערציילן:

,אָט גייט ער, דער חרובער בּחור, דער אַלטער?,..

= תש

ציי

5

-

גי איך מיר אַזױי אַרום, אַרום, אַרום.

אַ יאָר, און צוויי, און דריי, און ס'קאָן זיין מער;
איך קום אַזױ זיך, ניט געבּעטן, אומעטום, {אומעטום,
און אומעטום איז װיסט און ירק 0

ס'איז װיסט און לעה
און אומעטיק,

און נודנע שװער;
בּרר 2

דאשאאשהפק
זופּססטט :

צהג1824ז צזזס זאסתּץע
288 זון /921610מ1נעפ

(פאָלקם-מאָטיו.)

מיר האָבּן, ליבּסטע, בּיים שפּאַצירן

צװײ עמער ליידיקע בּאַגעגנט,.

| צוויי עמער ליידיקע בּאַגעגנט; א
דו האָסט געזאָגט: ס'װעט װאָס פּאַסירן...

! אין שרעק בּין איך, מיין טרייסט, געבּליבּן: --
אַ שװאַרצע קאַץ איז די גאַס איבּער,

אַ שװאַרצע קאַץ איז די גאַס איבּער,

- ווען כ'האָבּ דיר פינגערלעך געקליבּן..

פאַר וועמען זאָל איך איצט זיך קלאָגן?!
כ'האָבּ ניט געקאָנט דיין שטובּ געפינען,
כ'האָבּ ניט געקאָנט דיין שטובּ געפינע -
ווען כ'האָבּ מתּנות דיר געטראָגן.

מיט װעמען זאָל איך איצט ;פאַרבּלײיבּן ?!
כ'האָבּ דיין לוויה אָנגעטראָפן.

כ'האָבּ דיין לויה אָנגעטראָפ -

! װועך ין געגאַנגען תּנאים -שרייבן.

התת

א ה רה עם -

. אין גרויען ישוב שטייט די שול פון גאָט פאַרלאָזן,
ס'פאַרװאַקסט דער מאָך די ווענט, דעם פּאָליש און די טירף,
צום עזרת-נשים קרומע, פוילע טרעפּלעך פירן,
די געגנט שטוינט. עס װעלקן גאָלדיק, אומעטיק די גראָזן.. -

אין שול איז אומקלאָר-ציטערדיק .. די עצבות זינגט פאַרבּאָרגן ...
אַ שטילער מנין אָנגעקומענע פון שטעט און לענדער,
ס'בּעט איטלעכער פאַר זי געבּויגן אויף זיין שטענדער :
אָ, שומר, װען נעמט נאַכט אַ סוף? אָ וועכטער, װעך װערט מאָרגן !.

.2

עס עבט צום עמוד װער, שא פון אַלטן טרױיער;
ס'איז ער, דער העלער, מירמל-קאַלטער דיכטער,.

דאָס קינד פון יבנה דאָרשט דאָס ליכט, װאָס גייט פאַרלאָרן. 2 3
אַ װייטער בּת-קול רופט און רופט פון אַלט-צעשטערטן מויער - = = 2
און גרוי און גרויער װערט. ייס שימערן די קיטלען און געזיכטער...- :
- און ס'דאַכט -- די ספרים גוססן אין טונקלקייט פון ארון ... יש 2

5
ץק

0 זאנ 3 רע
א יב ארי 14
שא ול יל ייט ר בי

0

א א -

היר זיץ איך ...

גע ט ע =

אין פאבּריק,

װי עס נעמט אויף טאָג נאָר בּלאַסן,
בּרויזן פינסטערע געזאַנגען + 6
פעט-בּאַפּעכטע לעדער-פּאַסן

' יאָגן זיך װי שװאַרצע שלאַנגען...
און ס'צעזינגען זיך מאַשינען
שטאַרק און טרויעריק צוזאַמען;
שפּריצן פייערדיקע בּינען
- אין געשריי פון אַרץ און פּלאַמען ..

רעדער... רעדער... רויך און פונקען.-.
און אין חושכניש פאַרטרונקען,
הערצער װערן מיד פאַרלאָשן.. ‏ .
האַמערס בּרומען... ס'גליען גלידער,
וי פון בּראָנזע אױסגעגאָסן .
טיף געבּויגענע בּיים פייער
אָפּגעחלשט, מיד און מידער,
קנעטן זי דאָס הייסע אייזן,
און דער פּלאַם טרייסט ליבּ און טייער:
- ס'מוז די זון, די זון זיך װייזן!

: 8 שש +

: | קגרפוה

פיך האָבּן עלעקטרישע זונען בּאַגאָסן מיט לי-וייסע שטראַל,
כ'פאַרנעם, װי עס סודען זיך דראָטן אויף טויזנטער הילכיקע מייקן =
ס'רעדט פינסטער אַ לאַנד צו אַלאַנד}! יי יט ײ 7 :1
ו , ביי גרויזאַמע װילדע װאָקאלן-= / : א = א
|‏ אַכסניות פון פעלקער, װאָס טראָגן זיך ערגעץ און אײלן זיך, איילן -- 6 יי
= איך זע זי די פינסטערע חיות--- די לאָקאָמאָטיוון געשפּאַנט ‏ /
0 עס שטראַלן לאַנדשאַפטן אין גאָלדענע, שניי-ריינע, גרינע א |
= אין אײיזערנע רייפן-- מיט רעלסן פאַרשמיד .‏ -
3 און ס'ציען זיך צוגן אױיף זיי דורן די בּערג און די שטומע טונעלן - = ה :
6 בּאַװע גלעכע קינדער פון בּאַרג=מינים, אַרץ און גראַניט = א

שי יי

ס שלעפן זיך בּרונֶוע בּאַנעה ‏ -

:עוויקלען זיך צאַפּלענדע בּענדער

וון מזרח צו מערב, פון דרום צו צפון,

וון שלינגען איין מערידיאַנען-= -

די טק שלוחים צום סוד פון די סופן ..

ורך געלע נ מדבּריות, דורך קובּישע שטעט, דורך די לענדער און לענדער, -

אה הו -יי 0 ריאשהל
* 7 ול = :5 1 אט

: ו יע 2 עי + יע :
יש : בע אי
ט ' 0 : : : ,
א ש : יי י 6 0 ;א
. יי ' ' יע : = א
+ ; ו :

56

קריגער ! דיין שװערער פאַרבּרעכן זאָל װאָגלען פון דורות צו דורות..-
עס זאָלן די דראָטן אין װייטסטע מדינות דיין חרפּה צעטראָגן,.
די שיפן, װאָס בּלאָנדזשען אין ים, זאָלן שטום פאַר דער וועלט זיך בּאַקלאָגן, -
קריגער ! דיין שװערער פאַרבּרעכן זאָל װאָגלען פון דורות צו דורות +..

אַ ריז אַ פאַרבּלוטיקטער טראָגט אונז אַצונד זיינע גילדערנע לוחות !..
2 איינאיינציקע רוסלאַנד, דו ליכטיקע וויג פאַר בּאַפּרייאונג,
ו | זאָל פאַלן אויף גרויע רואינען דיין שטראַלנדע זון פון בּאַנייאונג!
אַ ריז אַ פאַרבּלוטיקטער טראָגט אונז אַצונד זיינע גילדערנע לוחות . -

װאָס שטוינען די גרויזאַמע שטעט אַזױ שפּעט אין דער פינסטער?..
די שטומע בּאַװאָרער פון גאָט פון דעם נייעם, װאָס שטומען?
:זאָל פּלאַצן דער אַייזערנער תּהום און אַ בּיטערע קללה זאָל בּרומען -
װאָס שטוינען די גרױיזאַמע שטעט אַזױ שפּעט אין דער פינסטער ,

2 : 1 יי

א

דדי ש ם *-פט,
{(? פ?עמע).

5.

= די - שטאָט. מיר האָט אַ ריינער מלאך אָנגעװײט
= אהעלן טרוים פון -שטילן, פינקלענדיגן אָװונטרױט,
| װען כבּין אין שטאָט אַרײין =

- ס'איז העל מיין װעג געװען -- ניט טונקלקייט, ניט שיין,

: | די ראָזע דעמערונג האָט אַיינגעהילט דעם װייט : 2 ר
און כּיהאָבּ געהיים געהערט אַ טױבּן קול; -- צ :

עס קלינגט די שטאָט אין שווערער שטראָמיגקײט,

עס בּרומט די שטיינער=שטים אין יאָך פון שטאָל..

דאָך האָבּ איך שטיל געבּענטשט מיין יעדן טראָט;

עס װעט דער טאָג פאַרגיין, און ריינע רו װעט טריפן בּאַלד
- פון פרישן פּליין, פון יעדן בּלעטעלע אין װאַלד,

: א פון דער שטומער גרויזאַס-שװערער שטאָט -- -- --

א און רו בּין איך. װעט װעבּן זיך רונד מיר דער טרוים

5 פון אָװנט=ראָז, װאָס פליסט און פליסט פון ראָזן הימל-זוים,

| צירט די װאָלקנדלאַך, און ס'העלט און װעלט

י אײינזאַמקײט די ווייכע אויף דער שטילער װעלט,

יז נאַכט װעט קומען, נאַכט! און שװאַרצע רו װעט זיין..

אט : א : , :
א = = ןג ּ יע 3 : פ 8 2
1 ינע אלל גי אל אופישר יי 1 6 י, א טי שי 2 אידג טוט יביי יי יי 57 ידי

שווער=שווער האָבּ איך געפילט דעם שטיין, מעטאַל און אַרץ
דאָס בּיסל הימל-בּלוי, די ראָגן, שילדן גאָלד און שװאַרץ, /
די בּריקן, ס'גרוי און טונקלקייט, דעם סעדער:הויך,
די מענטשן וייס און בּרוינס אין דעם פאַבּריקן:רויך,
די גאַסן פול מיט קלאַנג פון טריט, מיט קלאַנג פונם גאַלאָפ, /
און אויגן בּלױס און פלאַם און שטראָמיגקײט פון קאָפּ אױף קאָפֿ, -
און פּלוצלונג -- כריזאַנטעמען, ציטריג=ווייסע כריזאַנטעמען ‏ /
און אַ דאָרפיש קינד מיט פעלד-גערוך אין אירע בּרעמען. ‏ /
קינד מיינס, קינד !... נאָר ס'לייכטן אין די פענסטער פייער-שטיינער,
ס'פינקלען שפּאָרן, שװאַרצע צעפּ, עס בּלאַנקען ציינער, :
ס'וויגט זיך אַ געלעכטער קופּערדיג און װאָגיגשװער,
אָ, שווער ...

און רו בּין איך, פאַרשמידט זיך אין אַ קאַלטן רונג די בּרוסט ‏ /
און װעבּט אין שטאָט אַ טרוים -- װאָס קיינער טעיט געװאוסט =
אַזױ אַ יאָר, צי צויי, צי אפשר מער. ו

בי יכה

ב,

= שווייגעניש שטיינערנע הענגט אויף די שטיבּער. די מויערן ריזיגע קניען

- = און שלאָפן, װי קעמלען, צעלייגטע אויף אָפּרו, מיט אָפענע מיילער און װיען.
4 עס גיסט זיך די שװאַרצמידע נאַכט אין די בּוידימער, קוימענס און טרױבּן,
און. ס'זינגט די לבנה אין איינזאַמער סביבה פון שטערן-- די זילבּערנע טױיבּן..
די שטאָט טוט אַ זיפץ...

| און די |שטילקייט פאַסט אֵיין אין איר גרינליכן צאָפּ נאָך אַ שװאַרצן רובּין,

3 6 און פּאַלט מיד אין איר זייד*העלן שטול, וועלכער וויגט זיך אין רוים אַזױ

= וי ציטערדיג-דין .,
יי עס קרעכצעט אָפּ טיפער די שטאָט און איר קרעכץ ווערט מיט וי אויפגעבּראַכט-- --
=== אָ, װאָס זיפצעט די שטאָט אינדערנאַכט ?

= = אין איר פינסטערניש, טיף אין די קעלערן, שיילט זיך פון שאָלאַכטס אַ שלאַנג,
יי און איז פייכט אויפגעהאָדעװעט, דרייט ער זיך אונטער די מויערן גליטשעוודיג-לאַנג.,
- = האַלבּ-נאַכט הײיבּט ער מידיג דעם גיפטיגן קאָפּ און עס קלינגען די רונגען פון שפּאָט,
- = אום האַלבּנאַכט זיפצט אָפּ שװערער די שטאָט------

- = און יאָרן געפילטע מיט זונען, לבנהס אין רולאַנד פאַרגײיען,

= יט נאַכט און די אינזיכקייט ציילט די פאַרלאָשענע, גרויע געשרייע

- דער פּחד געהיימער קוקט אויס כון די פירהויזן, שויבּן װאָס פעלן,

- די אומרו די בּלינדע קריכט אום װי אַן אַלט-שװאַרצער הונט בּאַ די שװעלן..
5 : און אױיבּן דער מילך =וועג רינט זילבּערדיג-לויטער, און בּלוי איז זיין וועלונג די קילע
די האינקייט פליסט פון אים ציטערדיג=העל, וי אַ װאָרטלױזע, זינגענדע תּפילה..

"2

ריע בי = אש אי יי ירק שי
א יט א יל אע זי
רטע 8 יט

חצות,
דאָס יתומדיג װוינטעלע װייט,

דאָס יתומדיג װינטעלע גייט

אין דער שליחות דער גרינגער פון נאַכט,
וען דער משמור דער ערשטער פאַרגייט :0

חצות, - 6
- דעם תּכלת-געװעלבּ װאַשט אַ טוי,

דער תּכלת:געוועלבּ מישט אויס בּלױי

די שטאָט, װאָס רוט רחבתדיג=שטום

אין איר קאַלכװײסער טורמונג און בּוי .=

חצות, :
עס האָבּן די גלעקער נעקלונגען!

און כּראַנזענע יונגען 2
בּאַפּאַלן איז דעמאָלט אַ װילן =

צו שטילן :

דעם צאָרן | :
פון יאָרן, י :
װאָס זיינען פאַרלאָרן ..

און ס'האָבּן די גלעקער געקלונגען ו.., 1:

עִי: לאָמיר גיין! לאָמיר גיין!
לאָמיר דאָ איבּערלאָון די שװאַכע..

די טירן פון וייט זיינען בּרייט, זיינען פריי.

אונזער װעג איז בּאַהױכט מיט אַ טױ און איז ני.
לאָמיר צייכנען די טריט -- יעדן טראָט מיט אַ שטיין--
לאָמיר גײַן ! לאָמיר גיין ! :
לאָמיר דאָ איבּערלאָזן די שװאַכע...

לאָמיר עפ'נען די טרוימען און שמידן די װאָר,
לאָמיר זוכן דאָס ליכטיגע ליד פאַרן דור,

אפשר היט שוין אַן איינזאַמער זינגער זיין בּעט,
אפשר װעבּן זיך קלאַנגען פון נייעם געבּעט,

אפשר הייבּן זיך האַמערס סיי דאָ און סיי דאָרט,

און עס גליט און מען שמידט דאָס בּאַפליגלטע װאָרט,
לאָמיר קינדער פון שטראָם

און פון נאַכט אוֹן פון תּהום ...

לאָמיר גיין ! לאָמיר גיין !

לאָמיר דאָ איבּערלאָזן די שװאַכע..

ווען ס'לעשט זיך דער אָפּקלאַנג פון אָדלערס געשריי,

לאָמיר, טרעטנדיג װייטער, אַ ריי נאָך אַ ריי,

טרינקען מוט פון די בּערג, זינגען ס'ליד פון דער נאַכט

און מיט מוט און מיט װאוט לאָמיר זוכן די שלאַכט 7
לאָמיר דאָ איבּערלאָזן די שװאַכע..,

און ס'האָבּן די גלעקער געקלונגען =

! פּון טיפּנאַכט געדרונגען, -
זיי גייען, זי גייען,.

אין פינסטערע רונגען,

אין אומקלאָרע רייען,

צוזאַמען,

צוזאַמענגעדרייט

האָט זיך ס'פאָלק מיטן א טויט

און װי צונגען

אין פלאַמען

פאַרלאָרן --

אַן איינגוס געװאָרן -- -- --

זיך פּלוצלונג צעפלאַטערט אין רויט:בּרייטע פענער,
זיך פּלאַמיג צעשמעטערט, /

אַלץ העלישער=העליש צעבּלעטערט.

אַלץ שטראַליגער, בּלוטנדיג-שענש? -

שי יי ון,

5 : : 5
אט : רע : = א קע עי
אש עטאר 2 וב יע יי - שיש םענ 0 5 א אי א

און סהאָבּן די גלעקער געקלונגען ...

עי! נעמט מיך מיט! .

2 זאָל אין פינסטערן גאַנג אויך מיין. לויטער געמיט :
0 שווייגן שטום, ציילן פינסטערע טריט

0 | בּיי דעם תּהומיג-געזאַנג.., יע

6 - /ס'האָט מיין קיזל-שטיין שטאַם :

= - = פוֹן די קװאַלן מיט סם 0 :

0 שוין געטרונקען פון לאַנג -- -- -- |

א איך גײי מיט, מיט מיין העל-נייסטן ליה

0:

אט

פון מיר הערט זיך די נאַכט,
נאָר מיר לייכט שוין די זון אין געמיט -- -- =-

אל יי

ל
4

און עס האָבּן די גלעקער געקלונגען..

ס'איז די זון ! סאיז די זון ??
| עס האָט װאָס זיך צעבּלישטשעט, צעפייפט און צעשפּריצט װי אַ
דער רייף-רויטער שלאַנג האָט פון שטאָט-תּהום אַ צי זיך געטאָ
! דונד דער ערד=קויל...

5

די שוואַרצקײט ראָזט. ס'איז פריש דער צערטליך=יונגער מאָרגנשטערן,
ער טענצלט גרין און טריפט מיט זילבּערנע פאַרבּאָרגנע טרערן.
עלייטערט ריין דורך נאַכט האָט זיך די גרויע, ואַלטע ערד,

- זי דרעמלט, עטעמט גרינגער=גרינגער, טשוכעט זיך און הערט:

די שװערע זון פון טאָג:לאַנד קייקלט זיך און קלינגט מיט רוט,
ס'איז שטיל, דער מאָרגן-משמור שטייט לעם נאַכט-טיר גאָלדיג גרייט,
ער הײיבּט די שװאַרצע פאָרהאַנגען און מורמלט גליקליך=העל:

די זון איז דאָ! די זון װאַרט אָטאָ:דאָ בּיי אונזער שװעל..

די שטעט, װי געטער אויף דער ערד, פון פינסטער אויסגעליזט,
אין שװערער איינזאַמקײט, אויף טונקילע שטרעקעס זוכן טרייסט.,

- סיאיז גרויס די שעה פאַר דעם בּאַגין ; אין אומרו מיד און מידער
טוינען שטעט מיט גרויע נאַקנס, קאַלטע בּריסט און גלידער..

ס חברט זיך די שטאָלצע זון מיט געטער=שטעט, מיט בּרידער...

איך שטאָט, ס'איז אַ פאַרטאָג. מיין שאָטן איז אין נאַכט פאַרבּליבּן..
- איך גיי אין גאַסן און בּאַשװער, דאָס האַרץ זאָל ס'לעבּן ליבּן..

ר יחוס=טרוים פאַרלאָשן זיך, װאָס ט'העל די זעל געצונדן

צט וויי=הויך װינטלט, קילנדיג די פרישע, אַלטע ואונדן,

ר װיינט אין האַרץ די מגילה-שװאַרץ פון דור צו. דור געטראָגן,

גאָסן פריש מיט טוי, מיט בּלויײגעזאַנג פון תּחילת-טאָגן ..

אי היים, מיין היים ! איך זוך די שטריק, װאָס פירן צו די גלעקעה ‏ -
סאיז װיסטע קעלט, משיח פעלט - זאָל זיין דער גלאָק דער װעקער.א -
דער געלער פּלאַם פון מעש זֹאָל שער אויף אַלע שטעטלאַך בּרויזן, =
טױבּן, קלינגען אין די שויבּן, וואו די שכינהס הויזן... 2
דער װעג איז גרוי, איך שטייג און בּלאַנדזיע, פילנדיג דעם טרוים דעם
אין וואנדער-גאַנג איז פריש נאָך מיר דאָס גלות-ליד פאַרבּליבּן. :

איך גי אין גאַסן און בּאַשװער דאָס האַרץ, זאָל ס'לעבּן ליבּן.,.

בּין איך אַלט1 בּין איך יוֹנג!
אָ, מיך האָט שוין בּאַזיגלט א כּישופדיג רונג..
סאיז בּאַלאָדן דאָס האַרץ
מיטן טרוים פון דער היים,
מיטן טונקעלן סוד,
און געזאַלבּט פונם איבּזגן שמאַרץ:
גי איך טריבּ
אין דער פינסטערער ראָד,
און מוז לעסטערן אַלץ, װאָס ס'איז ליבּו -
כאָטש איך בּלוטיג געהיים -- ----

ס'איז אַ װאָגשאָל די זעל!

לעס דער ליכטיגער טיר :
װעגט זיך סליד, װאָס איך שפּין, /
(עפּעס טונקלס און העל) :

און װער ווייס, אָ, װער װייס, צי כ'געווי,
צי כ'פאַרליר.., =

סבּייט אַ װאָך אויס אַ װאָך,

סאיילט אַ שעה נאָך אַ שעה,. :
ואו אַ װעג -- דאָרט בּין איך,

װאו אַ שטאָט - בִּין איך ראָ.

יי ר

4 ייד יל 4 : א אי : . שאר עי
יל רע : 5 0 אי 5 : ;
רב א יי : : +: : :
5 : 2 6 א : יק = אי :
שי אי ר 2 ' א
: 4 2 . 5

אשי יא
4

כ'בִּין מתפּלל צו זיך,

װער פאַרשטייט מיין געבּעט!
ס'איז אַ גרעניץ מיין איך
צװישן װעלדער און שטעט., -

בּין איך אַלט? בּין איך יונג?
אָ. מיך האָט שוין בּאַזיגלט אַ כּישופדיג רוֹנג.

=

און װאַנִדער בּיז אָװנט. == =- = - :
-- -- -- -- שטיל װער איך פון בּלאַס-שײן געזויבּערט,
דער טרויער=געמיש פון די הימלען די גאַסן בּאַצױיבּערט,
די ראָזעװע הייליגקייט לייכט אַזױ ריין אין די בּרוסטן, :
2 און ס'דאַכט: ס'איז דאָס לעבּן גערייניגט נאָך גאָר פון אַנוסטן..
איצט ליכטיגע גרינגקייט װאַשט ווייך, װי אַ בּאַלזאַם, די גלידער
און ציטערדיג שיינען פאַרשוואומענע זעהונגען װידער...
! וואו טרעפט מען דאָ װעמען, װאָס זאָל מיך, פאַרבּלאַנדזיעטן, פילן,
זאָל זאָגן : איך קען דיך, מיין פריינד, פאַר אַ מענטשן אַ שטילן,
האָסט רוֹ נאָר געלויערט און קיינעם בּאַשװערט מיט דיין לעבּן -
כ'האָבּ קיינעם בּאַשװערט מיט מיין לעבּן.. ס'װועט עלנד זיך װעבּן
מיין אָטעם=געװעבּ אויף דער װעלט בּיי פאַרריגלטע טירן..
-און שפּירונגען שטילע װי נעפּלען. מיין זעל װעלן צירן.. ,

עס שאַריעט אויף נאַכט. שטומע מױיערן טיפן זיך איינ'עט,

| == איך עפן אַ טיר און פאַרנעם װי די נאַכט-מלכּה טענהט;

-- ס'איז איינזאַם דער מענטש, װי אַ פויגעלע איינס אין די סעדער,
איר שטימעלע טריפט אין דער פינסטער פאַרגאַנגען, און יעדער
בּאַבּלעטערטער בּוים איז אַ גוס פונם פּחד געשמאָלצן. --

הו איך שטייג אויף די טרעפּ אין אַ מויער אַן אומעטיג=שטאָלצן.

עס עפנט זיך רואיג אַ טיר אינם אױבּערשטן גאָרן

= - איך. שטעל זיך אין דורכגאַנג און מורמל ,גוט נאָוונט* ! פאַרלאָרן.,

עב 0 8 1 זי
== אש עי
יי אה אט רג : == 78 =
שא 5 גפ .4 א .=
יד יב יי + יט יט א-

| די שטולן עטעמען מיט לינדער בּענקשאַפט פון די אָװנט-בּלױע,

- די ווייסע אױיװעלאַך, די שטומע מעלאַנכאָליש-שװערע בּעטן
אַן אָפן נייער בּוך, און בּילדער אויף די װענט -- די טרוימער נאָכן אַלטן ..

- און גיסט די דילן אָפּ מיט ווייכע װועלן =

1 װאָס טרוימען אין רואיגע ווינקלען,
פאַרטונקלען די זעלעס, װאָס פינקלען..
3 אַ לױבּ צו דעם הינטערן לעבּן!

| דעם נאַקן און פּנים פאַרװעבּן
- און הערן פון זייט די געװינעןא+ . | :

| געבּענטשט זייט, איר שטעטישע בּענקעה,

יא

| דאָס בּלוטיגע הטמדל פון הענקער
- לייכט הייליג אין אַײיערע אױגן ...

דאָס הויז איז מיד מעבּלירט. אין פיינער עלנדקייט צעפּאַלן די פּאָרטיערן.
= סיגליט ווייך אין זייער רויטליכקייט דער שיין פון טונקעלע בּאַגערן..
: אִין אַלע צימערן װייט רואיגקייט, די שטילע זיפצן פון אַ קראַנקן

און ריינע פרייד פאַרלאָשענע דורך פינקלענדע געטראַנקן.. ,

טריפן מיט אַ דינעם אַראָמאַט פון קערפּערס צערטליכע פון פרויען.

די רוימן פילן נאָך פון קליידער זיידענע דאָס שאָרכן,

אין טיפן װידערטרוים די װענט פאַרנעמען עס און האָרכן, האָרכן ..
עס שלאָפן אַיין די בּרייטע, בּרוינע רואיגע בּופעטן,

צוויי מײידלאַך שטילע, מיד בּאַרוטע, טונקעלע געשטאַלטן,

עס רוט די איינזאַמקײט אין אַלע גלעזער, טוליעט זיך אין ווייכקייט צו די שועלך. 2

גוט נאָװנט! די שטילע געשטאַלטן,

און גאַרן אין שאָטן בּאַהאַלטן,

צו די, װאָס אין טונקלקייט מיינען

(װאָס שווייגן, פון פּחד געבּויגן)

ק יק 1 7 ישאר אי
טי יכ דיק יב )2 ור א עב א

אַלױבּ צו די יידישע טעכטער, אל 2 :
אַלײן, ערגעץ-וואו אין אַ מויער,

בּאַהאַלטענע איינזאַמע װעכטער.

פון טרויער, פון אייבּיגן טרויער,

איך קום צו אַייך פוֹל מיט אָפּקלאַנגען
פון גלעקער, איר זאָלט זיי פאַרנעמען,
פאַרמישט איז דאָס האַרץ מיט געזאַנגען
און כ'פיל אין זיי אַייערע נעמען:
אָליע און מרים !
מיד=מאַטאָװע, בּלאָנדזיענדע טענער..
פאַרפלויגענע איינזאַס פון אונטער די בּרוין-רויטע פענער.
דאָס רויט האָט געפלייצט פון די שטאַנגען אין בּרויזנדע פאַלבּן,
האָט בּיטער פאַרטרונקען די מחנה... אַייך, יק שװאַלבּן,
פאַרצאַמט אינם בּלוטיג=געוויטער,
די שטים אָפּגענומען...
פליט, פױיגעלאַך. שװאַכע,
צוזאַמען,
רונד,--- שווערע געמיטער,
געזאַלבּטע צו ראַכע, ‏
שטומען,
בּרומען, װי פלאַמען ..
דאָס האַרץ אָפּגענומען,
די שטים פון די אוגן..
דאָרט אונטער די פענער
פון חצות-נאַכט בּאַגאָסן,.
האָט איר זיך געצויגן
אין ריי מיט פרעמד-פינסטערע מענער,
טיף שווייגנד געשלאָסן.

צוריק און אַרום און פּאָראוס ד- ---=
. די שװאַרצע נאָר שװאַרצאַפּלעך טליעף

און ס'האָט זיך געלאַגערט אַ הויז אויף אַ הױז,
און אנ די גלעקער געשריען..

יי

אַליע!
ס'האָט קלינגענדער גינגאָלד בּאַשװערט דיין געהער,
ס'האָט מילד ‏ דיך געפּייניגט די לאַסט פון אַ ליכטיגער טרצת .
עס האָט דיר דער אָטעם פון ליליען צערייצט פאָרגעפילן
צו עמיצן וואו צװישן בּלומען ..
דאָך האָסטו געלעבּט אין די רייע /

װען סהאָבּן זיך נאַכט-בּערג צענומען,
דאָרט אונטער די גלעקער געשרייען... -

דו זיצסט בּיי דעם פענסטער,. /
דער אָװנט דער ציטערדיג?בּלױער, דער פאָרכטיג-געבּענטשטעף.

- רוט גרינג אין דיר, זינגענדיג אומקלאָרס פון לעבּן.. :
אָ, איצט איז די שעה פון נשמה, װאָס װיל זיך פאַרגעבּן!

די לויטערע רונדקייט פון אָרים פון דיינעם |
זינגט שטיל, שטיל, שטיל.,, אין אַ ריטם אַ עה עו =
מיר זיינען אין וואונדערליך אַװונט=געצעלט, -- | |
די זעאונגען לייכטן און ריינע און איינע נאָך איינע פאַרגייען --- -
בּאַלד, בּאַלד -- די װעלט גייט אויס, די אַלטע וועלט
אין טיפע וייען ..

ב"ע 1 א אי

יו 2

6
ר בא טי

:
ביג

א = 8 : 1 =
7 =, שי יע * 4 +- א 2 = 4
אע יע לט יי א ר יט אי

:
עי

ד,

- בּאַגינען. איך האָבּ זיך געפעדערט. די שטאָט רוט אין קלעם,

ער טאָג װי אַ ראָזעװער זקן הײיבּט ציטריג זיין ליכטיגע בּרעם

פין פּינטלט אין טונקלקייט, פינקלענדיג כּישופדיג=פריש ...

: עס שמייכלט מיר שלעפריג דאָס בּראָנזענע פערדל פון טיש: .

ט מאָרגן ! א

| = גוט מאָרגן, גוט יאָר ! 6 '
איך יליבּ אים, דעם קאַלטינקן, שװאַרצינקן פערדל, בּיז גאָר,

מיין פרייד אויף דער וועלט ! אָ, איך ווייס, וער ס'וועט בּענקען נאָך מיר:

| דאָס פערדעלע קליינס, די קאָטשערע שטיל בּיי דער װאַנט און די קליאַמקע פון טיר.-

ס'ליגן דערפער און שטעט,
און מיד װאַנדער איך צװישן פון פרי=טאָג בּיז שפּעט.-

מיין צימער איז פריש פונם קילן בּאַגין אָפּגעפרישט,

שטילע רויטליכקייט טריפט, גאָלדיג=בּלױ װערט די לופט אויסגעמישט.
עלנד פיל איך אין צימער, װי ;ס'הילכן די ליידיגע גאַסן., . ::
כיפיל טויזנטער:טויזנטער פענסטער, די פליגלען פון נאַכט נעמען בּלאַסן .-. 3
די שאָטנס--צעזעצט בּיי די ווענט -- מאַכן סיצימערל שטומער,| ו
מיין פּנקעלע דרעמלט אין װינקל און בּאָדט זיך איו טונקעלן קומער,
איך זיץ בּיחידוֹת בּיים טיר, אונטן קלינגען שוין שליסלען בּיים טיער..
! פּאַמעליכן גיי איך פון צימער, װי כװאָלט זיך געגנבעט פון טרויער..

גאַסן !

שטייגן שטיינערנע פאַר שטראָמענדיגע מאַסן,

שטומע שטיקער, שטיינער שטומע, שטאַבּעס, שטיקער שטאָל און אֵייזן
אויפגעטורימט גאָרנדיג אין לענגען, פירעקן און קרייזן.. / ' |
ס'לעבּט אין אַייך דער צער און װײי פון שװאַרצער ערד, װאָס טרויערט,,. =
ס'איז אין אַייך דער גרוי=געשריי פון הערצער-אַרץ פאַרמויערט,
ס'גליט אין אַייךְ דער גיפט פון דור, װאָס טריפט אין די געמיטער.
ס'קלינגט אין אַייך דער גלעקער=קלאַנג פון שטראַליגן געװיטער..

כ'בּין איינער אויפן גאַס אין גאָלדיג-זײידענעם בּאַגִינֶען!

כ'הער ווייט=ווייט אַרוֹם די שטרעקעס רחבתדיגע גרינען,

די פעטע, פרישע, װאַרימע און שװאַרצע פּליינען 6
זי קילן זיך פאַרחלומטע אין װעטער-שטראָם דעם לינדן,

אַ ראָפּהאַנגען פון בּערג שװערנעפּלדיגע שטוינען

און ס'ריזלען אונטער זיי די יונגע פרילינגס-אינדן.

| = איך גי אין דאָרף, ואו אַלטע כאַטעס װעבּן ‏

= די שטילע פרייד פאַר דעם פאַרטיילטן גײיער,

װאָס בּלאָנדזיעט גלייך מיט מיר פאַרבּיי דעם לעבן

און רופט און שילט און קלאַפּט אין זיין פאַרמאַכטן טויער,

און רופט און שילט און קלאַפּט אין זיין פאַרמאַכטן טויער..

| === פאַרוואונדערט פרעגן מיך די טויער=וועכטער:
! == -- װאָס איז, דעם װאַנדערער, די נאַכט פאַרלאָפן!

צי דען געפעלט ער ניט די הייסע טעכטער? /

-- צי דען == =- הי = =ה ‏ =ח חי חי == ייט
| עס יאָגט מיך חוצפּהדיג אַן אַלט געלעכטער.

- = איך בּין פאַרשעמטערהייט פון זיי אַנטלאָפן ..

װעלדער, װעלדער, גרינע אייבּיגקייטו!
- דאָס מיד=בּאַשעפענישל קומט
פון שטאָט, אין די בּאַװאַלדטע וייטן,
וואו אַייער שווייגעניש די גרינע בּרומט..
= אַ, װעלדער, גרינע אייבּיגקייטן !
| ס'איז שפּעט, אַפּנים, שפּעט!
עס שרייט דער װִירבּל-פלאַם פון אָנגעגליטע שטעט,
- דריי רוחות רוט און אַייזערנע אַדורך די װעגן רייטן,
- אַדורכן רויך און רויך, פּאַבּריקן, גרוי'ס און טעלעגראַפן:דראָטן
און װילד צעווילדעוועטע שטרייטן
דער פלאַמיג-מענטש. דער שטאָט-שר און דער שטן----
- = אָ, װועלדער, װעלט=טיטאַנען! : :
- =-ספאַרטױבּן הייזעריגע אַייזנבּאַנען

ידי שטילע וועלט..

ס'איז װיסטע קעלט!

| איך לויף געמיין, געליימט און מיד פון שטרייט,
: אַלײן 2 :

שיור יי

עס טראָגט די װירבּל-פאַליע אונזער שיף,

אונז טרײיבּט די דאָרשטיקײט אין טיפסטער טיף,;
און צען מאָל אויסגעקערט, מיר װאָגן דאָך;

און זינגען שעמעוודיק פון אונזער בּראָך:

אָ, ערד, אָ, ערדעניו, װער זיינען מיר?

-- מאַטראָסן פינסטערע בּיי דיר, בּיי דיר...

וואוֹהין ? :

וואו דאָס פינסטערניש בּרענט װי אַ הייסער רובּין,

וואו דאָס שאַפעניש רינט פונם תּוהו אין זיין,

וואו ס'געזאַנג קלינגט אָן קלאַנג און דאָס ליכט לייכט אָן שיין,
וואו די אייבּיקייט לייכטנדיק שמייכלט אונז העל,

צו דעם לויטערן שװעל!

: א : ש
עבט יי כִ יי 1 אי 4 עי +; 5 : 4 0 דו א : 6
/- - 1 - בי יי '{ "יי 2

עס טראָגט די װירבּל-כאַליע אונזער שיף,

אונז טרײיבּט די דאָרשטיקײט אין טיפסטער טיף,
און צען מאָל אויסגעקערט, מיר װאָגן דאָך,

און זינגען שעמעװודיק פון אונזער בּראָך:

א, ערד, אָ, ערדעניו, װער זיינען מיר ?

-- מאַטראָסן פינסטערע בּיי דיר, בּיי דיר ..

פאַרסמאַליעטע ערד פון די קאָסמישע שרפות,

דער פלאַם האָט דעם תּוהו:ובוהו צעשמאָלצן,

און ס'זיינען צעפלויגן פּלאַנעטן, װי גילדערנע עופות,
אין הייסן געיעג, נאָך אַ הימן אַ בּלאַנקעװדיק שטאָלצן ...
צעשמעטערט אין שטראַליקע גרייסן, האָט פייער געשריען צו פייער, -
אין ליכטיקע שטראַמען אַרױס פון די פינסטערע סופן

דורך חושכניש-בּערג -- שטומע גליעניש=שפּײיער,

אין גרויען געװיטער פון היציקע יוירנדע שטאָפן.

דאָס גרוי האָט געשטורימט װי רעדער פון רייטװעגן שװערע,
פאַרבּלענדט פון פּלאַנעטן:געזאַנג אויף בּאַלױכטענע מיילן, |
אָ, ערד, בּיסט פאַרלאָשן אַרױס פון דער זינגענדער ספערע
און היילסט דיינע ואונדן, װאָס טליען אין רויכיקע זיילן ...

עס טראָגט די װירבּל=פאַליע אונזער שיף, .

אונז טרײיבּט די דאַרשטיקײט אין טיפסטער טיף,
און צען מאָל אויסגעקערט, מיר װאָגן דאָך

און זינגען שעמעװודיק פון אונזער" בּראָך:

א ערד אָ, ערדעניו, װער זיינען מירל.

-- מאַטראָסן פינסטערע בּיי דיר, בּיי דיר..

די ערד האָט גערוט
און געהוידעט זיך קוֹים

אין דעם פינקלענדן שוים

פון פּאַרלאָשענעם גלוט,
אָפּגעקילט פונם װוינט,

זיך געװאַרימט אַ זייט

רונד דער שטראַליקער וייט
און געקייקלט זיך בּלינד, .

און די גלידער פון קייל,
אויסגעדרייט און צעפאַלבּט,
האָט די ליבּע געזאַלבּט

מיט אַ ליכטיקן אײיל!

האָט איר לײיבּ אויסגעהעלט
מיט אַ הײליקן ווינט,

האָט די ערד זיך צעגרינט

און צעשװאַרצט, און צעגעלט..
און האָט זינגעוודיק=פריש

זיך צעקאָלערט אין רוים |
און געהוידעט זיך קוים: .
אָ ,װי גוט און װי גרינג

און װי ציטערדיק-זיס...

ס'האָט פאַרגעסן די ערד,

אין איר פרייד אױיפגעבּראַכט--

זי ליגט העלפט אין דער נאַכט

און צום תּהום אויסגעקערט...

עס טראָגט די װירבּל+פאַליע אונזער שיף,

אונז טרײיבּט די דאָרשטיקײט אין טיפסטער טיף,
און צען מאָל אויסגעקערט, מיר װאַגן דאָך,

און זינגען שעמעוודיק פון אונזער בּראָך:

א א א א ןש שאט

אָ, ערד, אָ, ערדעניו, װער זיינען מיר?
-- מאַטראָסן פינסטערע בּיי דיר, בּיי דיר ...

יאָרן, ==

שווערע קרענץ פאַרלאָשענע,

איר הענגט, װי שלאַנגען אוֹיף די שפּיגלענדע פּלאַנעטן,

די שטאָלצע, הייסע כאָרן 6

טונקלט איר, און פייערדיק צעגאָסענע,

עס ציטערן אַלץ טינקעלער די שטראַליקע געבּעטן..

און דו, די ערד,

דו בּלאָנדשזעסט אויסגעמאַטערט, װי אַ בּלינדער פערד,
אַרומגעשלעפּט יסורימדיק אין הינער=פּלעט, =

פאַרקרעציקט, אַלט, און אויף דיין גוף דעם רונדן

פוילן בּלאָטערן, צערייצטע טיפע ואונדן, --

שטעט, אַנטשטומטע שטעט..

עס ליגט אין פינסטערניש בּיים בּרעג פון ערד אַמענטש אַלײן.
ס'איז העל אין אַלע רוימען. סזינגט דאָס קאָסמיש הויז,
אַדורך די הימנען בּלענדנדע אַ מוטנער שטראָם געװיין
פלייצט בּרויזנדיק דורך ס'ליכטיקייט אין װיסטן תּהום אַרױס ..
אין פרייד-סימפאָניע -- פון דער ערד די טרויעריקע גאַמען -- = --.
עי! דאָס קערן זיך איבּער פאַרכמורעטע ימע

אינם חשך צערעוען זיך שטעט, |

עס בּרומט פון די סאָפּענדע קעסלען דער כאַאָס דער גרויער,

עס שרייט פון די פינסטערע הערצער דער שװאַרצער געבּעט,

און שרעקעוודיק טוליען זיך מויער צו מויער..

עס קייקלט זיך שװערער דאָס עכאָ פון קרעכצענדע מאַסן---

די צוגעשמידט שטומע טיטאַנען, 1
(ווי דער פּראָמעטעאוס) צום שטינקעװדיק-אַלז פּלאַנעט --

אין דער פינסטער צערעוען זיך שטעט..

עי, האַמבּורג, לאָנדאָן, קאָפּנהאַגן, --

לידער אויסגעזונגענע פון דיכטער-מאַסן,

אַקאָרדן אייזערנע פון קינסטלער-הענט, װאָס װאָגן .

אין שװאַרצן פערז געבּויט, געריימט דורך פּאַוזן:גאַסן--

איר שפּיגלט זיך, געשפּענסטער, הויך אין די צעשטראַלטע ספערן,
איר פלעקט די העכסטע קלינגעװודיקע פייער-פאַלן,

דאָרט קאָכט דער מוטנער ערד-שטראָם, בּרוינע בּלוט און טרערן.
העי, אַלטער גאָט, ס'װועט בּאַלד דיין הויז צעפאַלן ..

עס טראָגט די װירבּל-פאַליע אונזער שיף,

אונז טרײיבּט די דאָרשטיקײט אין טיפסטער טיף,
און צען מאָל אויסגעקערט, מיר װאַגן דאָך,

און זינגען שעמעװדיק פון אונזער בּראָך:

א ערד, אָ, ערדעניו, װער זיינען מיר ?

-- מאַטראָסן פינסטערע בּיי דיר, בּיי דיר...

אק ? יק

:וט

א טועלגא הי ייץ גי יירט רעטעג שאט אטא שטייט ר טא יי עט ארי"
טעד שאר יאול זי שי יש הארי שי ייט יי אי טע יע א
ודאת אק" וי טע א 6 ר א 1 4

אינהא 5 ט,

וייט; וזייט:
געען האָבּ איך -- = -- -- - 3 |זי חחתה. 13 . -- -י -- ==

אָהוג ט"בן;ן א עי
װער, ױט און;פצר הז י"ה אי 1 ,א על יו
אַלבנהאַכט == -- -- -- 2 8 ע ר ר עב
! אין נאָרשן בּיינאַכט = -- /-- -- 9 2 שיש בי אי

י

אפשר יע איך-- -- --‏ -- -- 10 | נאָט, נאָט ניב אַרען .-‏ /
| = געואַננען אומקלאָרע == -- -- -- 11 : ו

וען ב'האָבּ פאַר. זיך דעם לעצטן טויער--.12 1 א בי ר יי סן;
דער נאכסטגעװעלב. .ה"י - יה יי יי 4

דאָס רענענדל טויפ --. -- -- 15
מחה --. =+ | ה-י ) הי = - 16
עלנט לור --‏ -- == == -- 17
אשחל שאט = בי = יי פֶן
שטומט, צװינעלעך, שטומט -- -- 19
מילייבט ליבטיק, לעד -- -- -- 20
איך מראָן עם ניים == = == -- 21
יו טראוו הי ייר ייו יי 22

עם האָט אַ טעשט -- -- -- -- 0
זיגער הכלתויקע ‏ = .-|‏ +-י - 6
דאָם יפצ5י. -= דע ,= = יו
האנעה. "וע -- -- == -- 443
כװאַליעס = -= -, -י2- /
איצט אין נאָך מײן שטיבּל -=- -- |
ניי איך מיר אַזױ == = = א ר
מיר האָבּן ליבּסטע, בּיים שפּאַצירן/ --
אהר-העס =+ -=‏ =ז == ==
שיכּורע פּאַרטאָגן.
װעקט ער א שא א 2 אט
ס'האָט אויפגעשוימט -- -- -- -- 26 | אן פאַבּויק =- --| == == -- 5
עם ויפט ראָסּ האַר'ץ -- -- -- 27 קולטור שי ובש רמ שער אפ (האר. :
איך בּין אַרוֹים אין אדר-פעלד -- 28 { קונעלר =- =- == == == -- 53
װאָם מיו שטאַובּן -- =+ --- -- 29 די שטאָט:-- =דוי-- ‏ == היהת 54
צווישן פעלדער == 2 = -- 20 | עוד = == == =י = =- == 5

אונטער דעם פאַררױכערטן הימל, -

רעב 0)

7
א

א
ליב
9
ר

ס'איז ארוים פון דרוק דאס

ווייטער-בּוך

צום אנדענק פון א, וויימטער

אַרױסגעגעבּן פון דעם ווייטער-פאָנד בּיים פאַראיין פון

די יידישע ליטעראַטן און זשורנאַליסטן אין וילנע
6 מיט פאלננדן אינהאלט;
: בּילד פון א. װײיטער; פאַקסימלע פון א. וייטערס אַ בּרי; בּ ריוו;
0 א) פון א. ווייטער צו מ. עלקין; 3) פון א. װוייטער צו נעמי, ג) פון י. ל. פּרץ
יי שָּוו א. װײטער; בּילדער פון ווייטערס װאױנאָרט אין סיבּיר; עטליכע װערטער
{ = צוֹ די פאַרעפנטליכטע בּריוו - מ. עלקין; אַייזיק:מאיר דעװענישסקי (בּיאָגראַ=
פישע נאָטיצן -ז. רייזען; אחבר אַראָן"--א.י. גאָלדשמידט; פראַגמענטן
פון . אָפּגעריסענע זכרונות --מ. עלקין; אייניגע זכרונות װעגן א. װײטער
מ. בּ. שניידער; װעגן א. װײטער-ד. קאַפּלאַנאָויטש; װער איז דער
שטומער --א. מאָרעווסקי; א. װײטער -ה. ד. נאָמבּערג; װײטער דער
דראַמאַטיקער - ד"ר מיכאל ווייכערט שװײגן -ש. ניגער; װייטער איפן
טויטנבּעט (בּילד); בּיים קבר פון אַ קדוש.-ש. אַנ--סקי: פון א. װייטערס
איבּערגעלאָזענע כּתבים. |

א

4 בּעלעטריסטיש-קריטישער טייל:

{ = פון תּהילים - דוד איינהאָרן: דער טורים אין רוים (אַ וואונדערליכע מעשה)--
| = ש. אַנסקי; מתים=טאַנץ (פראַגמענט פון דער פּאָעמע ,דער טורים אין בּבל") --
6 אַלטער קאַציזנע; די שטאָטט-משה קולבּאַק; דער רױטער קופערט
= (דערציילונג) -- ח. ייבין; װעלטן און שׂריפות-א. פרידקין; יאָסטע דער
4 שמיד.-מ. קולבּאַק; רעגינע פּאָעמע)--ז. סעגאַלאָװויטש; די יונגע
2 יידישע ליריק אין אַמעריקע - ש. ניגער; די האָנאָראַר=בּאַדינגונגען אין דער

- = העבּרעאישער און יידישער ליטעראַטור און פּרעסע -- ש. ל. צ יטראָן.

אט

הויפטפארקויף אין ווילנער פארלאנ פון בּ, א. קלעצקין
קלײינסטעפן :נאס 23,

לט עי :2

טערב ליקג לארט 2-

0 206 226 226 2246 2220 222 22

אין פאַרלאַג פון די ידישע ליטעראטן און זשורנאַליסטן זיינען
אַרױס פון דרוק ;

מ, קולבּאק--שירים,
ד, קאפּלאנאוויטש- איינזאמע מענטשן

(דערציילונגען און הומאָרעסקעס).

י; בּעקער--די נרויסע רוסישע רעוואלוציע

(פון פעבּרואר בּיז אָקטאָבּער).

=== עס גריימן זיך צום דרוק װייטערדיקע אױסנאבּן! === /

הױפּטפאַרקױף אין ווילנער פארלאג פון בּ, א, קלעאקן |
קליינסטעפן-גאָס,. 28.

| דאשאאוזם?ק

2097 5 א
דצ 4 = 2 /7'ז:) זצ ס מע
280 גע 941616ם ואס

1808
זוה עטוג +צזו)
אס455661841
!9
ם 1 ז6אוה50
55טה 11,552
1857

02888ט50 ו/וחסןא ?זא

.- 04
=

.. הױיפּטפאַרקױף אין ווילנער. פארלאנ פון ב. א. קלעצקין
6 : 1 / : אאז -קלייגסטעפן:נאַס 8 א 2 א 4

! דרוקעריי בּרידער ר אָזֶענְטאָל, װילנע, רוּרניצקע